صدر اين آيه هم سخن از انفاق فى سبيل الله به ميان آورده و « سبيل الله » را هم در بسيارى از موارد به جهاد در راه خدا تفسير كرده‌اند ، به خوبى روشن مىشود كه معناى اول كه طبرسى آن را نقل مىكند ، با صدر آيه و سياق آيات ديگر كاملا قابل تطبيق است . به خصوص آن كه نامبرده اين معنا را از ابن عباس و جماعتى از مفسران حكايت مىكند و ابن عباس تفسير قرآن را در مكتب على عليه السّلام آموخته است و آراء او مىتواند نشان دهندهء نظرهاى خاندان پيغمبر و « راسخان در علم » باشد و از سوى ديگر خوشبختانه اين نقل با آن حديثى كه سيد بن طاوس از ابى ايوب انصارى روايت كرده بىشباهت نيست و با آن قابل انطباق است . با اين حساب ، آيهء « وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ » هيچ گونه ارتباطى با « دست زدن به كارى كه در آن خطر مرگ باشد » و « رفتن در راهى كه پايان آن كشته شدن است » ، ندارد . فداكارى به خاطر مصالح مهم با در نظر گرفتن مطالبى كه در تفسير آيهء « و لا تلقوا . . . » از مدارك اسلامى نقل كرديم ، روشن مىشود كه اصولا مقصود خداوند چيزى است كه با داستان « انتخاب راهى كه به هلاكت و مرگ منجر مىگردد » ارتباطى ندارد . اما اكنون ( با استفاده از راه دوم ) مىخواهيم ببينيم كه اگر فرضا منظور از آيهء فوق اين باشد كه « عمل و راهى كه پايان آن مرگ است نبايد انتخاب گردد » ؛ آيا اين دستور در هر صورت و در تمام شرايط است يا آن كه ممكن است عواملى پيش آيد كه تن دادن به مرگ و استقبال از حوادث نه تنها عملى جايز ، بلكه لازم و حتمى گردد ؟ ترديدى نيست كه از دست دادن جان و استقبال از مرگ در تمام شرايط ناروا نيست ، بلكه در موارد خاصى كه دست يافتن به مصالحى بزرگ و هدفهايى عالى ضرورت آن را ايجاب مىكند ، موضوعى است كه نه تنها در اسلام جايز و گاهى هم واجب شمرده شده ، بلكه در بين همهء مكتبها و ملتها بدون استثنا لازم و حتمى است . قرآن با آن كه خود صريحا مىگويد « وَ لا تُلْقُوا بِأَيْدِيكُمْ إِلَى التَّهْلُكَةِ » ، با اين حال براى پيشرفت اسلام و نشر كلمهء توحيد در برابر كفّار دستور جهاد مىدهد و به فداكارى و جانبازى در راه نشر معارف آسمانى اين آيين سخت تحريص و تشويق مىكند و بديهى است كه شركت در جهاد و جنگ ( به خصوص در آن شرايط سختى كه مسلمانان در صدر اسلام داشتند ) خطر مرگ را در بر داشت . نه تنها در آن شرايط ، بلكه در همهء جنگهايى كه اسلام آن